Afgelopen 4 november vond alweer de dertiende editie van de Groninger popmeeting plaats: dé jaarlijkse bijeenkomst voor iedereen achter de schermen binnen het Groningse popveld. Onder het dak van de Graanfabriek stond het thema Samen sterker – Pop zonder plek centraal. We bespraken de huidige staat van de popinfrastructuur in Stad en provincie, en de bijbehorende uitdagingen en ontwikkelingen.. Lees hier een verslag van de avond.
Het thema
Uit vorige editie kwam naar voren dat de popinfrastructuur te beperkt is in de provincie. Binnen en buiten de stad is behoefte aan meer oefenruimtes, ontmoetingsplekken, initiatieven. En zowel in Stad als provincie verlangt men naar broedplaatsen. Daarom moesten we nóg nauwer, nóg intensiever gaan samenwerken als Groningse popsector. Zodoende het thema: Samen sterker – Pop zonder plek.
De locatie
Waren we vorige keer nog op de Friesestraatweg bij Baxbier, verplaatsten we ons ditmaal naar bijna de overkant van de Stad, naar de Helsinkistraat: het adres van evenementenlocatie de Graanfabriek. Het was even heel wat anders voor de Graanfabriek: normaliter waren ze vooral dancefeesten gewend, aldus eigenaar Wouter. Al snel bleek dat ook de popmeeting geen probleem vormde voor de Graanfabriek. De industriële doch sfeervolle hallen van de locatie zorgden andermaal voor een uniek onderkomen voor de popmeeting.
Panelgesprek: Pop zonder plek
Na het welkomstwoord door Wouter gingen we van start met het eerste programmaonderdeel: het panelgesprek Pop zonder plek, onder leiding van Richte Westerman (o.a. coördinator NOORD).
De panelleden waren:
1. Sjoerd Vriesema (o.a. projectlead Hit the North)
2. Els Buseman (kwartiermaker Powerlab Winschoten)
3. Walter Flapper (programmaleider Open Studio)
4. Nicole Venema (beleidsadviseur cultuur Gemeente Groningen)
‘Eilandjes’
Als eerste kreeg Sjoerd het woord, vanuit zijn rol bij Hit the North, maar ook als artiestenbegeleider die veel jongeren spreekt. Hij vertelde dat hij bij de aanmeldingen voor Hit the North vooral mensen uit de stad terugzag. “Er waren wel aanmeldingen uit Winschoten, maar verder was er niet zo veel, al heb ik wel contact met muzikanten uit Delfzijl en Appingedam. Misschien kunnen ze de weg naar de traditionele talentontwikkeling niet vinden’, aldus Sjoerd.
Sjoerds theorie lijkt niet ongegrond. Els ziet het namelijk hetzelfde terug in de gemeente Oldambt. Volgens haar bevinden jongeren met interesse in cultuur zich daar vooral ‘op eilandjes’. “Cultuur zit ze in de gemeente Oldambt niet echt in de genen,” zegt Els. “Het komt niet terug in het onderwijs en muzikanten voelen zich er vaak eenling. Er zijn heel weinig oefenruimtes – sommigen zitten zelfs in ijsbanen. Het zijn allemaal eilandjes en die hele infrastructuur ontbreekt eigenlijk, terwijl het heel erg nodig is.”
Met het Powerlab, een broedplaats in een voormalig schoongebouw in Winschoten, probeert Els een verschil te maken. Ze ontving een subsidie van het Fonds voor Cultuurparticipatie (FCP) om jongeren in de lead te zetten bij het ontwikkelen ervan. “Ze moeten het gebouw pimpen, een feest organiseren en een marketingcampagne opzetten. “Het moet dan uiteindelijk echt van hen worden.” Met als uiteindelijke doel een broedplaats voor jongeren om te kunnen experimenteren met popcultuur, theater, beeldende kunst en techniek.
De rol van de gemeente
Maar gemakkelijk gaat het allerminst. Els ‘rent zich rot’, heeft subsidies van de provincie en het FCP gekregen, maar er is meer nodig. De bijstand van de gemeente is dan ook meer dan welkom. “De gemeente Oldambt probeert ons te stutten en te steunen waar ze kunnen,” zegt Els. “Ze hebben weinig geld, maar geven een gebouw voor een habbekrats. Ze betalen ons wifi en hebben 5000 euro overgemaakt voor een openingsfeest. Maar er moet veel uit fondsenwerving komen. De broedplaats stond wel in het coalitieakkoord maar niet in de begroting, dat zegt eigenlijk al genoeg.”
Terwijl het nut van cultuur duidelijk blijkt uit de cijfers. Zo helpen sport- en cultuurprogramma’s bendegeweld tegen te gaan en bieden ze mentale verlichting voor velerlei problemen. Els: “We hebben vergrijzing en armoede en zo’n 40% procent van de jongeren zit in de gevarenhoek van een depressie. 60% van de volwassenen heeft last van een chronische aandoening. En weer 20% van de jongeren werkt om die reden in de mantelzorg. Zij hebben het zwaar en daar ligt wel een taak. Eigenlijk hebben we behoefte aan een mini-organisatie die hier beleid voor op gang brengt. Niet alleen aan een kwartiermaker.”
In de gemeente Groningen gaat steun verlenen lastiger dan in Oldambt, beaamt Nicole. In Groningen is alles verdeeld in divisies: jeugd en cultuur vallen bijvoorbeeld onder twee verschillende teams. Daarom pleit Nicole ook voor meer samenwerking tussen de divisies. “Het is zó belangrijk dat jongeren met cultuur in aanraking komen,” zegt ze. “We moeten domeinoverstijgend problematiek aan gaan pakken, en de maatschappelijke waarde die cultuur heeft beter onder de aandacht brengen. Er wordt – terecht – veel aan veiligheid besteed, maar investeren in cultuur en sport gaat je op lange termijn meer veiligheid brengen. Uiteindelijk is voorkomen beter dan genezen.”
Open Studio’s
Walter is een van de mensen die financiering van de gemeente heeft gekregen voor zo’n ‘voorkomproject’. Hij is programmaleider van de Open Studio’s: creatieve hubs verspreid over de verschillende dorpen en wijken van de gemeente Groningen, waar jongeren elkaar inspireren, ontmoeten en samen dingen maken. “Onderzoek loopt nu om te laten zien dat het ook financieel uitkan”, zegt Walter. “Nu is de financiering nog incidenteel, maar we willen het structureel maken. Daarvoor moeten we aantonen dat jongeren door dit project uit de jeugdzorgmodus blijven.” De eerste signalen zijn al voorzichtig positief. “Al kan het zijn dat het onderzoek uiteindelijk iets anders zegt. Maar ik zie ook wat het project doet met jongeren, ik hoor dat ook van de studiobegeleiders.”
Begin volgend jaar moet het onderzoek, uitgevoerd door een onderzoeksbureau van de gemeente, klaar zijn. Wat de uitkomst ook wordt: Walter hoopt op meer betrokkenheid vanuit andere gemeentelijke divisies. “De financiering komt nu vanuit de divisie veiligheid, dat vind ik ook heel logisch. In de vorm van dat zij een jongerenwerker betalen om bij de Open Studio’s aanwezig te zijn. Maar ik vind dat puur vanuit het participeren in kunst en cultuur al financiering moet komen. In andere landen zou dat ook gebeuren. Het is gewoon een moetje.”
Muziekbroedplaats Groningen
Naast de Open Studio’s wordt er aan nóg een culturele broedplaats gewerkt in de gemeente Groningen. Ook hierbij is Walter betrokken. Hij helpt Sjoerd, die een tijd geleden met het idee van een muziekbroedplaats kwam en als kwartiermaker is aangesteld door de gemeente. Sjoerd: “Ik had een onderbuikgevoel dat een broedplaats voor muzikanten heel erg miste in de stad. Dat kreeg ik door gesprekken met muzikanten van allerlei leeftijden en achtergronden. Toen kwam de Niemeyer-fabriek in de markt en dacht: dat zou zó vet zijn. Toen heb ik de strateeg-DMO gemaild met de vraag of we er een symposium konden organiseren. Dat kon uiteindelijk niet, dus hebben we het maar met NOORD in Minerva gedaan tijdens ESNS. Daar hebben we onder andere mensen uit Nijmegen over De Basis (muziekbroedplaats in Nijmegen) laten vertellen. Heel veel plekken in Nederland hebben zo’n plek blijkbaar al – als wij ons als muziekstad profileren, waarom wij dan nog niet?”
Vanaf toen ging het balletje rollen. De Werkgroep broedplaatsen van de gemeente, die het symposium al co-organiseerde, gaf Sjoerd de opdracht het onderwerp nader te onderzoeken. Dat deed hij samen met academisch docente en onderzoekster Djamila Boulil. Uiteindelijk kwamen ze tot een paar heldere conclusies.
De gemeente was zo enthousiast over het onderzoek, dat Sjoerd en Walter de opdracht kregen dit verder uit te gaan werken. Ze hebben tot 1 januari 2027 de tijd een gedegen plan voor een broedplaats te maken. “Ondertussen moeten we kijken: wat kunnen we al qua tijdelijke co-creatieplekken of pilots neerzetten?”, zegt Nicole. “En er moet natuurlijk nog wel een geschikte plek gevonden worden. Je kunt niet elke plek geschikt voor een broedplaats maken, maar ook daar zijn Sjoerd en Walter mee bezig. Wat zou daar dan voor nodig zijn? Wat moet dat kosten? Daar zit nog best veel werk in.”
Uiteindelijk streven Sjoerd, Walter en Nicole naar ‘een plek van de muzikanten zelf’, die niet afhankelijk wordt van subsidiestromen. Ook hopen ze meerdere disciplines bij elkaar te brengen en daardoor een hechtere industrie te creëren. Sjoerd: “Al weet ik dat ze bij de gemeente hokjes hebben, denk ik dat er meerdere disciplines nodig zijn om dit vet te maken. Nicole en ik merken dat er een gebrek aan muziekindustrie is in de stad. Stel er gaat bij zo’n broedplaats een boekingskantoor zitten, dan kunnen er partnerships ontstaan. Nu zitten ze allemaal nog op een andere plek en komt het nergens samen.”
*Op verzoek zijn deze conclusies weggelaten. Het volledige onderzoek wordt binnenkort gepubliceerd. Hou hiervoor de LinkedIn-pagina Muziekbroedplaats Groningen in de gaten. Gebruik dit ook vooral als input voor eigen onderzoek naar een op te richten broedplaats!
Break-outgroepen
Na een korte pauze werd iedereen verdeeld in groepen, om vervolgens binnen de groep een aantal vraagstukken gebaseerd op het thema te bespreken. Hieruit kwamen de volgende conclusies en actiepunten.
Conclusies
- Er moeten op meer plekken broedplaatsen komen
- Er is te weinig contact met elkaar, te veel eilandjes
- Er is behoefte aan crossovers: muziek + theater, etc.
- Het community-gevoel moet terugkomen
- Er moeten fysieke plekken voor muzikanten komen die ook digitaal leven
Actiepunten
- Nodig 1 iemand uit je groep uit voor koffie
- Kom naar de volgende popmeeting
- Hou de KultuurCentrale in de gaten
Daarna was het tijd voor de borrel en liep de avond gestaag op zijn einde.
Klik hier voor de foto’s van de Groninger popmeeting 2025.
